बालकृष्ण कट्टेल मानव अधिकार, लोकतान्त्रिक शासन, सामाजिक न्याय, लैङ्गिक समानता, नीति, अनुसन्धान र नागरिक समाजकोसुदृढीकरणका क्षेत्रमा दुई दशकभन्दा लामो अनुभव भएका अनुसन्धानकर्ता, लेखक तथा सम्पादक हुन् । उनले कानुन र समाजशास्त्रकोअध्ययनबाट प्राप्त ज्ञानलाई नीति निर्माण, संस्थागत अभ्यास र नेपाली समाजका वास्तविक अनुभवसँग जोडेर काम गर्दै आएका छन् ।

उनको अध्ययन र अनुसन्धानको मुख्य रुचि कानुन, सामाजिक बहिष्करण, प्रतिनिधित्व, सामाजिक न्याय र अधिकारको विषयमा छ । नेपाली राजनीतिमा दलित प्रतिनिधित्व र नेपालमा खाद्य अधिकार, गरिबी, असमानता, सुशासन सम्बन्धी विषयमा उनले अनुसन्धान गरेका छन् ।संयुक्त राष्ट्रसङ्घका मानव अधिकारसम्बन्धी सन्धि अनुगमन समितिहरूमा नागरिक समाजका तर्फबाट पेस गरिने प्रतिवेदन र सुझाव तयारपार्ने काममा योगदान दिएका छन्। साथै, विकास र शासन व्यवस्थासम्बन्धी विभिन्न अनुसन्धानमूलक सामग्रीको सम्पादन र समन्वय पनिगरेका छन् ।

सम्पादकका रूपमा उनी अनुसन्धानबाट प्राप्त प्रमाण, विचार र मानिसका वास्तविक अनुभवलाई जोडेर प्रस्तुत गर्न रुचाउँछन् । जटिलसामाजिक र नीतिगत विषयलाई आम पाठकले बुझ्ने भाषामा प्रस्तुत गर्नु उनको विशेष चासो हो । कानुन, सरकारी तथा अन्य संस्थाहरू, सार्वजनिक नीति र मानिसहरूको दैनिक जीवनबीच कस्तो सम्बन्ध छ भन्ने विषयमा उनी विशेष रुचि राख्छन् । कानुन र नीतिमा व्यवस्था गरिएका अधिकार मानिसहरूको वास्तविक जीवनमा कसरी लागू हुन्छन्, र कतिपय अवस्थामा किन लागू हुन सक्दैनन् भन्ने प्रश्न उनका लागि महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ ।

अनुसन्धान र नीतिगत कामसँगै कट्टेल नेपाली साहित्यमा पनि सक्रिय छन् । उनका काव्यिक रचनामा स्मृति, मानवीय सम्बन्ध, असमानता, प्रकृति, राजनीति र दैनिक जीवनका अनुभवहरू समेटिएका छन् । समाजका घाउ, मानिसका भोगाइ र समयका मौन प्रश्नहरूलाई आफ्ना

शब्दमा उतार्नु उनको साहित्यिक रुचिको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो ।

कानुन, समाजशास्त्र, मानव अधिकार, नीतिगत काम र साहित्यबाट प्राप्त अनुभवले उनको सम्पादकीय दृष्टिकोणलाई फराकिलो बनाएको छ ।नेपाल र दक्षिण एसियामा भइरहेका सामाजिक, राजनीतिक तथा संस्थागत परिवर्तनलाई बुझ्न र तिनका महत्त्वपूर्ण पक्षबारे प्रमाणमाआधारित, गहिरो र आम पाठकले बुझ्न सक्ने सार्वजनिक बहसलाई अघि बढाउन उनी रुचि राख्छन् ।

Transformation of Nepali Society

Comments

Connect With Us